hu
TR
EN

İstanbul Macar Bilim Enstitüsü, 1916-1918

Macar Kraliyet Din ve Eğitim İşleri Bakanlığı, Avusturya Macaristan İmparatorluğu ve Osmanlı İmparatorluğu arasındaki ve devamla Macarlar ve Türkler arasındaki ilişkileri geliştirmek amacıyla 1916 yılında, Arşidük Ferenc József ’in vesayeti altında İstanbul Macar Bilim Enstitüsünü kurmuştur. Kurumun adresi Beyoğlu, Büyük Bayram sokak 23 numara olup bina 1930’lu yıllarda yıkılmıştır. Kurumun müdürü arkeolog ve sanat tarihi uzmanı olan Antal Hekler’dir (1882-1940). Hekler ve çalışma arkadaşları Zoltán Oroszlán, Péter Ralbovszky, Ferenc Lutter ve Károly Kós İstanbul’a 1917 yılı başında gelmişlerdir. Károly Kós dışında kurumun diğer uzmanları klasik dönem ve Bizans dönemi uzmanlarıdır. Károly Kós ise en önemli eserlerinden biri İstanbul adındaki bir kitap olan bir mimardır. “Bir şehir tarihi ve mimarisi” adındaki eser İstanbul Macar Bilim Enstitüsü Bülteninin 4.-6. sayısında 1918’de  “Budapeşte - İstanbul” başlığıyla yayınlanmıştır. Birinci Dünya Savaşının getirdiği yıkım ortamında Enstitünün ayakta kalma koşulları tamamen ortadan kalmış ve 13 Kasım 1918’de İstanbul’un müttefikler tarafından resmen işgal edilmesinin ardından İngilizler şehirdeki Avusturya Macaristan imparatorluğuna bağlı tüm kurumları yasaklamışlardır. Türkiye Cumhuriyetinin kurulmasının ardından (1923) yeni hükümet 1936’da Enstitüyü Hungaroloji Enstitüsü adıyla Ankara’da yeninden açmıştır. Bu kurum 1947’ye kadar faaliyette bulunmuştur. İstanbul Macar Kültür Enstitüsü ise 2013 yılında İstanbul’da açılmıştır.

E-mail: macarkulturmerkezi@mfa.gov.hu